วิเคราะห์: สงครามอิหร่านบานปลาย พันธมิตรสหรัฐฯ ปฏิเสธช่วย — NATO สั่นคลอน ตลาดยังไม่ตื่น

อิหร่านข้ามเส้น — โจมตีโครงสร้างพลังงานประเทศเพื่อนบ้านโดยตรง

สถานการณ์สงครามอิหร่านเข้าสู่จุดเปลี่ยนสำคัญ หลังอิหร่านตอบโต้การลอบสังหารหัวหน้าหน่วยความมั่นคงด้วยการยิงขีปนาวุธและโดรนถล่มซาอุดีอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และคูเวต — สามประเทศผู้ผลิตน้ำมันและก๊าซรายใหญ่ของโลก

จุดที่ทีมวิเคราะห์ทันข่าวลงทุนมองว่าเป็นการยกระดับความรุนแรงอย่างแท้จริงคือ อิหร่านโจมตีแหล่งก๊าซธรรมชาติหลักของ UAE สำเร็จ ก่อนหน้านี้แม้จะมีการปะทะกันหลายครั้ง แต่ยังมีการ "เว้นระยะ" ไม่แตะโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานต้นน้ำ (upstream) ของประเทศเพื่อนบ้านโดยตรง เมื่อเส้นนั้นถูกข้ามไปแล้ว สงครามนี้ไม่ใช่เรื่องของตะวันออกกลางอีกต่อไป แต่กระทบระบบพลังงานโลกทั้งระบบ

ช่องแคบฮอร์มุซ — ยังปิดสนิท และอาจยิ่งเปิดยากขึ้น

ช่องแคบฮอร์มุซที่เคยรองรับน้ำมันราว 20% ของอุปทานโลกในแต่ละวัน ตอนนี้หยุดนิ่งสนิท อิหร่านยังคงโจมตีเรือในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง และไม่มีสัญญาณว่าจะหยุด ที่แย่กว่านั้น มีรายงานว่าอิหร่านวางทุ่นระเบิดในช่องแคบ ซึ่งหมายความว่าแม้การโจมตีจะยุติลง ก็ต้องมีการกวาดทุ่นระเบิดทั้งหมดก่อนที่เรือบรรทุกน้ำมันจะกล้าแล่นผ่าน

ทันข่าวลงทุนประเมินว่าสิ่งที่ตลาดยังไม่ได้ price in คือ "เวลา" ที่ต้องใช้ในการเปิดช่องแคบแม้สงครามจะจบ ทุ่นระเบิดทางทะเลไม่ใช่สิ่งที่กวาดได้ภายในวันสองวัน และบริษัทเดินเรือทุกรายจะต้องการความมั่นใจระดับสูงก่อนส่งเรือกลับเข้าไป ราคาน้ำมันที่เพิ่มขึ้นจึงไม่ได้สะท้อนแค่สงคราม แต่สะท้อนต้นทุนการเปลี่ยนเส้นทางเดินเรือ ค่าประกันภัยที่พุ่งสูง และความล่าช้าที่สะสมทั่วทั้งระบบโลจิสติกส์ทางทะเล

น้ำมันเกิน 100 ดอลลาร์ — "double hit" ที่เศรษฐกิจโลกรับไม่ไหว

น้ำมันดิบซื้อขายเหนือ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล เทียบกับราว 60 ดอลลาร์ ตอนต้นปี 2569 เพิ่มขึ้นประมาณ 75% ในเวลาอันสั้น ตัวเลขนี้ส่งผลกระทบลูกโซ่ต่อทุกภาคส่วน ตั้งแต่ขนส่ง โลจิสติกส์ การผลิต เกษตรกรรม ไปจนถึงค่าไฟฟ้า

ทันข่าวลงทุนมองว่าธุรกิจทั่วโลกกำลังเผชิญทางเลือกที่ไม่มีทางชนะ — แบกรับต้นทุนเองก็กำไรหด ผลักภาระให้ผู้บริโภคก็ดันเงินเฟ้อ และเงินเฟ้อที่กลับมาคือฝันร้ายของธนาคารกลาง ธนาคารกลางออสเตรเลียเพิ่งขึ้นดอกเบี้ยไปแล้ว และมีความกังวลเพิ่มขึ้นว่าธนาคารกลางอื่นอาจต้องทำตาม

สถานการณ์นี้สร้าง "double hit" ที่อันตราย ด้านหนึ่งต้นทุนพลังงานกดดันกำไรบริษัท อีกด้านหนึ่งธนาคารกลางอาจต้องกลับมาขึ้นดอกเบี้ยแทนที่จะลดต่อเนื่องอย่างที่ตลาดคาด ดอกเบี้ยสูงขึ้นหมายถึงต้นทุนกู้ยืมเพิ่ม การใช้จ่ายผู้บริโภคลด การลงทุนภาคธุรกิจชะลอ และการเติบโตทางเศรษฐกิจอ่อนแรงลง ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นพร้อมกัน

ตลาดหุ้นยังขึ้น — ความเสี่ยงที่ยังไม่ถูก price in

สิ่งที่ทีมวิเคราะห์ทันข่าวลงทุนเห็นว่าผิดปกติที่สุดคือ ตลาดหุ้นยังคงปรับตัวขึ้นท่ามกลางพื้นฐานที่กำลังเสื่อมถอย นักลงทุนทำเหมือนว่า AI จะแก้ปัญหาทุกอย่างได้ แต่ต้นทุนพลังงานที่พุ่งขึ้น 75% ไม่ใช่ปัญหาเชิงทฤษฎีที่ชิป AI จะโบกไม้วิเศษให้หายไปได้ นี่คือ cost shock ที่กระทบกำไรจริงของบริษัทจริงทั่วโลก

ตลาดกำลังตั้งสมมติฐานว่าสถานการณ์จะคลี่คลายเร็ว ว่ามันจะ "ผ่านไปเอง" แต่ถ้าสมมติฐานนั้นผิด ราคาหุ้นในปัจจุบันอาจ mispriced อย่างมีนัยสำคัญ เมื่อบริษัทเริ่มรายงานผลประกอบการและระบุว่าน้ำมันแพงกระทบกำไร ตลาดจะต้องปรับตัว และเมื่อถึงจุดนั้น การปรับตัวอาจรวดเร็วและรุนแรง

พันธมิตรปฏิเสธช่วย — NATO สั่นคลอนจากรากฐาน

สิ่งที่อาจเป็นพัฒนาการสำคัญที่สุดในรอบ 24 ชั่วโมงคือมิติทางการเมือง ทรัมป์ขอให้พันธมิตรส่งเรือรบและเรือกวาดทุ่นระเบิดมาช่วยรักษาความปลอดภัยช่องแคบฮอร์มุซ แต่ถูกปฏิเสธหมด ทั้งญี่ปุ่น ออสเตรเลีย และประเทศยุโรปส่วนใหญ่ล้วนปฏิเสธ

ทรัมป์ตอบโต้โดยระบุว่าพันธมิตรกำลัง "ทำผิดพลาดครั้งใหญ่" และตั้งคำถามว่าทำไมสหรัฐฯ ควรสนับสนุนประเทศที่ไม่ยอมสนับสนุนสหรัฐฯ กลับ พร้อมกับพาดพิงถึงยูเครนโดยตรง ทันข่าวลงทุนประเมินว่านี่คือรอยร้าวเชิงโครงสร้างของ NATO ไม่ใช่แค่ความขัดแย้งเรื่องงบประมาณทหารอย่างที่เคยเห็นมาก่อน

NATO ตั้งอยู่บนหลักการป้องกันร่วม (collective defense) ถ้าหลักการนั้นเริ่มสั่นคลอน โครงสร้างทั้งหมดของพันธมิตรก็ถูกตั้งคำถาม นี่ไม่ใช่แค่เรื่องการทหาร แต่เป็นเรื่องความเชื่อมั่นในระเบียบโลกที่ดำรงมาตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่สอง

ความแตกแยกภายในสหรัฐฯ — เจ้าหน้าที่ต้านก่อการร้ายลาออก

ไม่ใช่แค่พันธมิตรภายนอกที่แตกแยก ภายในสหรัฐฯ เองก็มีรอยร้าว Joe Kent เจ้าหน้าที่อาวุโสด้านการต่อต้านการก่อการร้ายลาออกจากตำแหน่ง โดยรายงานระบุว่าเขาเชื่อว่าอิหร่านไม่ได้เป็นภัยคุกคามเฉียบพลันต่อสหรัฐฯ ซึ่งขัดแย้งโดยตรงกับวาทกรรมที่ว่าอิหร่านอยู่ห่างจากการสร้างระเบิดนิวเคลียร์เพียง 4 สัปดาห์

ทันข่าวลงทุนมองว่าเมื่อแม้แต่เจ้าหน้าที่ระดับสูงภายในรัฐบาลยังไม่เห็นด้วยกับเหตุผลในการทำสงคราม โอกาสที่สถานการณ์จะยุติลงอย่างรวดเร็วก็ยิ่งเลือนราง อิหร่านกำลังสู้เพื่อความอยู่รอดของระบอบ ไม่ใช่สู้เพื่อเจรจา สหรัฐฯ และอิสราเอลต้องการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครอง แต่ผู้นำอิหร่านจะไม่ยอมลงง่ายๆ สงครามนี้จึงไม่มีทีท่าว่าจะจบในระยะสั้น

เสี่ยงถดถอย — สัปดาห์ที่ 3 ของสงครามที่ไม่มีใครคาดว่าจะยืดเยื้อ

สงครามนี้เข้าสู่สัปดาห์ที่ 3 แล้ว ทั้งที่สหรัฐฯ เคยประเมินว่าจะจบภายในไม่กี่วัน เทียบกับการโจมตีโรงงานนิวเคลียร์อิหร่านช่วงกลางปี 2568 ที่กินเวลา 12 วัน ทุกคนคาดว่ารอบนี้จะสั้นกว่าหรือพอๆ กัน แต่กลับยืดเยื้อกว่ามาก เพราะอิหร่านเปลี่ยนเกมเป็นสงครามเศรษฐกิจ โจมตีประเทศรอบข้างเพื่อให้ทั้งโลกรู้สึกถึงผลกระทบ

ทีมวิเคราะห์ทันข่าวลงทุนประเมินว่าการเติบโตทางเศรษฐกิจโลกในปี 2569 มีแนวโน้มชะลอตัวลงอย่างชัดเจน ถ้าสถานการณ์เลวร้ายลงไปอีก การชะลอตัวอาจกลายเป็นการหดตัว และหลายประเทศอาจเข้าสู่ภาวะถดถอยภายในปีนี้ ในกรณีเลวร้ายที่สุด นี่อาจเป็นแรงกระแทกทางเศรษฐกิจครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่วิกฤตการเงินโลกปี 2551

ฟังดูรุนแรง แต่ลองมองย้อนกลับไป — สามสัปดาห์ก่อน ไม่มีใครคิดว่าช่องแคบฮอร์มุซจะปิดนานขนาดนี้ ไม่มีใครคิดว่าพันธมิตรจะปฏิเสธช่วยสหรัฐฯ และไม่มีใครคิดว่าอิหร่านจะกล้าโจมตีโครงสร้างพลังงานของ UAE โดยตรง สิ่งที่ "ไม่น่าเกิดขึ้น" เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า ตลาดที่ยังไม่ปรับตัวรับความเป็นจริงนี้กำลังเล่นกับไฟ

บทวิเคราะห์นี้เป็นความเห็นของทีมงาน ทันข่าวลงทุน ไม่ถือเป็นคำแนะนำในการซื้อขายหลักทรัพย์ ผู้อ่านควรใช้วิจารณญาณและตัดสินใจลงทุนด้วยตนเอง