วิเคราะห์: สภาพคล่องหุ้นสหรัฐฯ แย่สุดในรอบหลายปี — นักลงทุนสถาบัน hedge แบบสุดขั้ว แต่ upside risk อาจสูงกว่าที่คิด
วอลุ่มพุ่งสูงสุดเป็นประวัติการณ์ แต่สภาพคล่องจริงแทบไม่มี
ตลาดหุ้นสหรัฐฯ กำลังอยู่ในสภาวะที่ดูเหมือนคึกคักจากภายนอก แต่เปราะบางอย่างยิ่งข้างใน ปริมาณการซื้อขายรวมทุกตลาดหุ้นสหรัฐฯ พุ่งขึ้นถึง 2.1 หมื่นล้านหุ้นต่อวัน ทำสถิติสูงสุดใหม่ เทียบกับปีก่อนที่ 1.8 หมื่นล้านหุ้น (ซึ่งก็เป็นสถิติอยู่แล้ว) และย้อนไปปี 2020 อยู่ที่ 1.1 หมื่นล้านหุ้น เท่านั้น แรงซื้อจากนักลงทุนรายย่อยเป็นตัวดันให้วอลุ่มเพิ่มขึ้นต่อเนื่องทุกปี
แต่ตัวเลขวอลุ่มที่ระเบิดนี้ไม่ได้แปลว่าตลาดมีสภาพคล่องดี — ตรงกันข้าม สภาพคล่องแย่มาก ตัววัดที่ Goldman Sachs ใช้คือ S&P top of book depth หรือพูดง่ายๆ คือ เมื่อมองราคา S&P 500 futures บนหน้าจอ สามารถซื้อหรือขายได้กี่เงินที่ราคานั้นจริงๆ? ค่าเฉลี่ยในอดีตอยู่ที่ $14–15 ล้าน แต่ตอนนี้เหลือแค่ $3.8 ล้าน
นี่แปลว่า สถาบันที่ต้องเข้าหรือออกจากพอร์ตขนาดใหญ่จะกระทบราคาหนักกว่าปกติมาก ตลาดที่วอลุ่มสูงแต่สภาพคล่องต่ำคือตลาดที่พร้อมจะวิ่งแรงทั้งขาขึ้นและขาลงในพริบตา
Hedge fund ไม่ขายหุ้น แต่ short macro แบบสุดขั้ว
ทันข่าวลงทุนมองว่าข้อมูลที่น่าสนใจที่สุดจากฝั่งสถาบันคือ hedge fund ยังถือหุ้นรายตัวอยู่ เพราะยังเชื่อมั่นในไอเดียหลักที่ถือมานาน แต่สิ่งที่เปลี่ยนไปอย่างสุดขั้วคือ ระดับการ hedge ซึ่งพุ่งขึ้นอย่างไม่เคยเห็นมาก่อน
วิธีที่ใช้คือ short macro products — ทั้ง futures, ETF และ custom baskets จำนวนมหาศาล แนวคิดเบื้องหลังชัดเจน: "ไม่อยากทิ้งหุ้นที่ถือยาวและเชื่อว่าจะสร้าง alpha ได้ แต่ต้องครอบ hedge ให้แน่นที่สุดเพื่อรับ headline risk ที่ยังมาไม่หยุด"
สิ่งที่ตามมาคือสัดส่วน ETF ในวอลุ่มรวมพุ่งขึ้นเกิน 40% ของการซื้อขายทั้งหมด เทียบกับภาวะปกติที่อยู่แค่ 30–32% เพราะทุกคนแห่ใช้ macro products เพื่อ hedge ความกลัว ตัวเลขนี้เป็นอีกหนึ่งสัญญาณความเครียดที่ชัดเจน — เมื่อ ETF กลับลงมาแถว 30% ของวอลุ่มรวม นั่นจึงจะเป็นสัญญาณว่าตลาดเริ่มกลับสู่ภาวะปกติ
สัญญาณความเครียด 2 ตัวที่ต้องจับตา
จากข้อมูลที่ทันข่าวลงทุนได้เห็น มีตัวชี้วัดสำคัญ 2 ตัวที่บอกสุขภาพตลาดได้ชัดที่สุดในตอนนี้:
- S&P top of book depth ต่ำกว่า $7 ล้าน — สัญญาณความเครียดจริงจัง ตอนนี้อยู่ที่ $3.8 ล้าน ต้องดูให้ขยับขึ้นไปทาง $10 ล้านก่อน ถึงจะเริ่มผ่อนคลายได้ (แม้จะยังต่ำกว่าค่าเฉลี่ยที่ $14–15 ล้านอยู่มาก)
- สัดส่วน ETF เกิน 40% ของวอลุ่มรวม — อีกหนึ่งสัญญาณเครียด ต้องรอให้กลับลงมาแถว 30% ถึงจะบอกว่าตลาดสุขภาพดีขึ้น
ข้อมูลที่น่าสนใจอีกจุดคือ ตอนนี้ ETF จดทะเบียนในสหรัฐฯ มี 5,000 ตัว มากกว่าหุ้นจดทะเบียนที่มีราว 4,000 ตัว แม้ทุก ETF จะประกอบด้วยหุ้น แต่จำนวน ETF กลับแซงหน้าหุ้นไปแล้ว
เทรดยอดฮิต: เกาหลี ไต้หวัน เซมิคอนดักเตอร์ — โดนกระแทกหนักสุด
ก่อนวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ตลาดกำลังเล่นธีม rotation ที่น่าสนใจ — ธีม HALO (Hard Assets, Low Obsolescence) กำลังมาแรงเทียบกับธีม AI แต่พอสงครามปะทุ ทุกอย่างเปลี่ยน
ธีมที่นักลงทุนสถาบันและ hedge fund เข้าหนักที่สุดตอนนี้คือ เกาหลีใต้และไต้หวัน ซึ่งเป็นเทรดที่ทำผลตอบแทนดีมาตลอด มีฐานนักลงทุนรายย่อยขนาดใหญ่ในทั้งสองตลาด และสถาบันยัง long อยู่ เทรดนี้ถูกมองว่าเป็น high momentum และวิธีเล่นที่ง่ายที่สุดคือ long เซมิคอนดักเตอร์ vs short ซอฟต์แวร์ ซึ่งก็คือ AI trade นั่นเอง
แต่ตั้งแต่ความขัดแย้งเริ่มขึ้นเมื่อสองสัปดาห์ก่อน เทรดเหล่านี้ถูกกระแทกหนัก momentum factor ถอยลงแรง และเทรดที่แน่นที่สุดในตลาด (เกาหลี ไต้หวัน long semis/short software) ล้วนอยู่ภายใต้แรงกดดันจริงจัง
AI trade ไม่ควรโดน แต่ถูกพัวพันกับ momentum
ถ้ามองแค่ปัจจัยพื้นฐาน AI trade น่าจะเป็นธีมที่ได้รับผลกระทบน้อยที่สุดจากวิกฤตภูมิรัฐศาสตร์ — น้ำมันแพงขึ้นแทบไม่กระทบธุรกิจ AI โดยตรง แต่ปัญหาคือมันถูก พัวพันกับ momentum factor ไปแล้ว เพราะ factor ที่ทำงานอยู่ใต้ผิวตลาดขับเคลื่อนพฤติกรรมการเทรดจริงๆ ทำให้ AI trade ถูกลากลงไปด้วย แม้ตรรกะพื้นฐานจะบอกว่าไม่ควรเกี่ยว
เงินไหลกลับสหรัฐฯ — ธีมพึ่งพาตัวเองด้านพลังงาน
ในช่วงสองสัปดาห์ของความตึงเครียด เงินลงทุนไหลกลับเข้าสหรัฐฯ อย่างชัดเจน เหตุผลหลักคือ สหรัฐฯ พึ่งพาตัวเองด้านพลังงานได้ ขณะที่ยุโรปยังพึ่งพา LNG จากกาตาร์ และเอเชียยังต้องพึ่งน้ำมันจากตะวันออกกลาง ทำให้สหรัฐฯ กลายเป็นที่จอดเงินชั่วคราวในภาวะที่ตลาดยังไม่เห็นทางออก
แต่ทันข่าวลงทุนมองว่าเงินก้อนนี้เป็น เงินจอดชั่วคราว ไม่ใช่ structural shift หากเริ่มเห็นสัญญาณว่าความขัดแย้งมีทางออก เงินที่ไหลเข้ามาจะวิ่งกลับออกไปเอเชียและยุโรปทันที
VIX 30 + short แน่นตลาด = upside risk สูงกว่าที่รู้สึก
VIX พุ่งแตะ 30 และน้ำมันวิ่งเข้าใกล้ $100 ต่อบาร์เรล สัปดาห์นี้ ความไม่แน่นอนรุนแรงกว่าช่วง Liberation Day เมื่อปีก่อน เพราะคำถามที่ตลาดต้องตอบไม่ใช่โจทย์เศรษฐศาสตร์หรือคณิตศาสตร์ แต่เป็นโจทย์ภูมิรัฐศาสตร์ — จะมีทางออก (off-ramp) จากความขัดแย้งนี้หรือไม่?
แต่ถ้ามองจาก positioning ข้อมูลที่เห็นชี้ว่า มี short exposure ใน macro products แน่นตลาดมาก เมื่อไหร่ที่มี headline ว่าสถานการณ์มีความคืบหน้า short เหล่านี้จะถูก cover พร้อมกัน แปลว่าจะเกิดแรงซื้อ macro products จำนวนมหาศาลในตลาดที่สภาพคล่องบางเฉียบ — ผลลัพธ์คือ ตลาดมีโอกาสวิ่งขึ้นแรงกว่าลง แม้ความรู้สึกตอนนี้จะบอกตรงกันข้าม
ในมุมประวัติศาสตร์ การ buy the dip ในหุ้นสหรัฐฯ ที่เกิดจากวิกฤตภูมิรัฐศาสตร์เคยให้ผลตอบแทนดีมาโดยตลอด
ตัวแปรที่มองข้ามไม่ได้: ตัวเลขจ้างงาน
CPI ที่ออกมาสัปดาห์นี้แทบไม่มีใครสนใจ เพราะตลาดจ้องแต่ headline สงคราม แต่สิ่งที่อาจเปลี่ยนเกมจริงๆ คือ ตัวเลขจ้างงาน รอบก่อนออกมาติดลบ ซึ่งน่าจะเป็นผลชั่วคราวจากสภาพอากาศและการประท้วงหยุดงาน
แต่ถ้าตัวเลขจ้างงานออกมาแย่ 2–3–4 รอบติดต่อกัน สิ่งที่จะเกิดขึ้นคือ แรงซื้อจากนักลงทุนรายย่อยที่เป็นพลังค้ำตลาดมาตลอดจะเริ่มสั่นคลอน เพราะเมื่อคนเริ่มสูญเสียงาน พวกเขาจะหยุดซื้อหุ้น และนั่นจะทำให้ภาพตลาดเปลี่ยนไปอย่างมีนัยสำคัญ