วิเคราะห์: พรรค Green ชนะเลือกตั้งซ่อมอังกฤษ — วิกฤตการเมืองทั้ง 4 พรรค

ผลเลือกตั้งซ่อมที่ไม่มีใครคาดคิด

พรรค Green ชนะเลือกตั้งซ่อมในเขต Gorton and Denton ซึ่งเป็นฐานเสียงของพรรค Labour มานาน เกือบ 100 ปี ตั้งแต่ปี 1935 ทั้งที่ในการเลือกตั้งทั่วไปเดือน มิ.ย. 2567 เขตนี้ถูกจัดอยู่ในอันดับ 39 จาก 400 เขตที่ Labour ชนะอย่างถล่มทลาย ส.ส. เดิม Andrew Gwynne ได้คะแนนกว่า 18,500 เสียง มากกว่าทุกพรรคอื่นรวมกัน

ผู้ชนะคือ Hannah Spencer ช่างประปา ที่เพิ่งสอบผ่านใบรับรองช่างฉาบปูนเมื่อ 2 สัปดาห์ก่อน ไม่ใช่นักการเมืองอาชีพ แต่สามารถเอาชนะผู้สมัครจากทุกพรรคใหญ่ได้ สะท้อนว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้งเบื่อหน่ายตัวเลือกที่มีอยู่ทั้งหมด

ตัวเลขที่น่าตกใจ — ทุกพรรคใหญ่เสียคะแนน

• พรรค Green — คะแนนเพิ่มขึ้น 10,700 เสียง (+257%) ชนะครั้งแรกนอกภาคใต้ของอังกฤษ เป็นที่นั่งที่ 5 ในประวัติศาสตร์พรรค
• Reform — เพิ่มขึ้น 6,000+ เสียง (+135%) แต่ไม่ชนะ มาเป็นอันดับ 2
• Labour — คะแนนลดลง 50% จาก 18,500+ เหลือราว 9,000 เสียง ในฐานเสียงที่เคยชนะขาดลอย
• Conservative — ลดลง 72% ได้เพียง 706 เสียง ตัวเลขที่น่าอับอาย
• Liberal Democrats — ลดลง 59% ได้แค่ 650 เสียง

สำคัญคือ ผู้มาใช้สิทธิ 47.5% ใกล้เคียงกับการเลือกตั้งทั่วไป (47.8%) จึงไม่สามารถอ้างว่าผลออกมาแบบนี้เพราะคนมาลงคะแนนน้อย ผลเลือกตั้งนี้เป็น สัญญาณจริงๆ ที่ส่งถึงทุกพรรค

วิกฤต Labour — ปัญหาสะสมจากหลายทิศทาง

ทันข่าวลงทุนมองว่าความพ่ายแพ้ครั้งนี้เกิดจากหลายปัจจัยซ้อนกัน ประการแรก ส.ส. เดิม Andrew Gwynne ถูกไล่ออกจากพรรคหลังข้อความ WhatsApp ที่เขาพูดเหยียดหยามผู้มีสิทธิเลือกตั้งวัย 72 ปีรายหนึ่งถูกเปิดเผย — เขาพูดว่า "บางทีเธออาจจะบ่นจนตายก่อนเลือกตั้งรอบหน้า" ทำให้ถูกปลดจากตำแหน่งรัฐมนตรีสาธารณสุขและถูกถอนวิป

ประการที่สอง Keir Starmer ปฏิเสธไม่ให้ Andy Burnham (นายกเทศมนตรี Manchester ที่ได้รับความนิยมสูงมาก) ลงสมัครในเขตนี้ เพราะกังวลว่า Burnham จะกลายเป็นคู่แข่งชิงตำแหน่งหัวหน้าพรรค ผลคือ Labour ส่งผู้สมัครที่ไม่มีพลังดึงดูดพอ — การตัดสินใจนี้ย้อนกลับมาทำร้าย Starmer อย่างรุนแรง

ปัญหาอื่นๆ ที่สะสม: เรื่อง Peter Mandelson กับ Epstein ที่ Starmer แต่งตั้งคนที่มีความสัมพันธ์กับ Epstein แล้วอ้างว่าถูกโกหก, Angela Rayner รองหัวหน้าพรรคที่ต้องลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีที่อยู่อาศัยเพราะไม่ซื่อสัตย์เรื่องการซื้อบ้าน, และกรณี Chagos Islands ที่ Labour ถอยหลังหลัง Trump กดดัน ทำให้ดูเหมือนผู้นำที่อ่อนแอ

Reform เติบโตแต่ยังชนะไม่ได้

แม้ Reform จะเพิ่มคะแนนขึ้นมาก ทันข่าวลงทุนมองว่ามี 2 ปัจจัยที่ขัดขวาง: นโยบายที่เอียงขวามากเกินไปสำหรับผู้เลือกตั้งบางส่วน โดยเฉพาะเรื่องผู้อพยพที่หลายคนรู้สึกไม่สบายใจ และสมาชิกพรรคบางส่วนมีความเชื่อมโยงกับกลุ่มชาตินิยม นอกจากนี้ Reform ยังขาด ส.ส. ที่มีประสบการณ์ในการบริหาร — มีผู้มีชื่อเสียงไม่กี่คนแต่ไม่มีคนที่เคยทำงานระดับท้องถิ่นจริงๆ เมื่อถึงเวลาลงคะแนนจริง ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจำนวนมากยังไม่กล้าเลือก Reform

ภาพรวมการเมืองอังกฤษ — ไม่มีพรรคใดน่าเลือก

นับตั้งแต่การเลือกตั้งทั่วไป Labour สูญเสีย 7 ที่นั่ง จากเลือกตั้งซ่อม Conservative สูญเสีย 5 ที่นั่ง Reform ชนะแค่ 3 ที่นั่ง ผู้สมัครอิสระชนะ 7 ที่นั่ง และ Green ชนะ 1 ที่นั่ง ภาพรวมคือ — ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่พอใจ Labour, ไม่ไว้ใจ Conservative, ลังเลกับ Reform, และไม่สนใจ Lib Dems

ทันข่าวลงทุนมองว่า Green ชนะไม่ใช่เพราะประชาชนอยากได้นโยบายสิ่งแวดล้อม แต่เพราะเมื่อ ตัดทุกพรรคอื่นออกแล้ว Green เป็นตัวเลือกเดียวที่เหลือ สภาพแบบนี้สร้างความไม่แน่นอนเชิงนโยบายที่ตลาดไม่ชอบ มีการเลือกตั้งท้องถิ่นใน Wales ที่กำลังจะมาถึง ซึ่งจะเป็นบททดสอบเพิ่มเติม