วิเคราะห์: อิหร่านเปิดฉากสงครามเศรษฐกิจ — โจมตีโครงสร้างพลังงาน 40 แห่งใน 9 ประเทศ

สถานการณ์เปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ อิหร่านโจมตีโรงงานปิโตรเคมีในอาบูดาบีจนต้องระงับการผลิตหลังเกิดเพลิงไหม้หลายจุด และยิงโดรนโจมตีสำนักงานใหญ่ของบริษัทน้ำมันแห่งชาติคูเวต [Q8] จนไฟลุกท่วม ทีมวิเคราะห์ทันข่าวลงทุนมองว่านี่คือจุดเปลี่ยนจากสงครามทางทหารเป็น สงครามเศรษฐกิจเต็มรูปแบบ ที่มีเป้าหมายชัดเจน คือทำลายโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานทั่วภูมิภาค

จุดเปลี่ยน — อิหร่านโจมตีโครงสร้างพลังงานนอกพรมแดน

สิ่งที่ทำให้การโจมตีครั้งนี้ต่างจากก่อนคือเป้าหมาย อิหร่านพิสูจน์ว่ามีทั้งความตั้งใจและขีดความสามารถในการโจมตี โครงสร้างพลังงานมูลค่าสูง นอกพรมแดนตัวเอง อาบูดาบีเป็นศูนย์กลางปิโตรเคมีและผลิตภัณฑ์กลั่นรายสำคัญ การระงับการผลิตแม้บางส่วนจะกระทบห่วงโซ่อุปทานอุตสาหกรรมทันที

การโจมตีสำนักงานใหญ่ของบริษัทน้ำมันแห่งชาติคูเวตไม่ใช่แค่ปฏิบัติการทางทหาร แต่เป็น สัญญาณเชิงสัญลักษณ์ ว่าไม่มีที่ไหนในภูมิภาคที่ปลอดภัยจากการตอบโต้ และอิหร่านเตือนว่านี่เป็นเพียงจุดเริ่มต้น จะมีการโจมตีที่รุนแรงกว่านี้ตามมาอีก

ยุทธศาสตร์กระจก — ทำลายเศรษฐกิจเราก็จะทำลายเศรษฐกิจคุณ

เหตุผลเบื้องหลังการยกระดับชัดเจน สหรัฐฯ ประกาศพร้อมที่จะโจมตีโครงสร้างพลังงาน ระบบไฟฟ้า และแม้แต่โรงงานกลั่นน้ำจืดของอิหร่าน อิหร่านจึงใช้ ยุทธศาสตร์กระจก ตอบโต้ หากคุณโจมตีเศรษฐกิจของเรา เราจะโจมตีเศรษฐกิจของคุณและพันธมิตรของคุณ

สิ่งที่เกิดขึ้นจึงเป็นการเปลี่ยนจากสงครามที่มุ่งเป้าชัยชนะทางทหาร ไปสู่สงครามที่มุ่ง ทำลายล้างทางเศรษฐกิจ ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่อันตรายกว่ามากสำหรับเศรษฐกิจโลก

ความเสียหายสะสม — กว่า 40 แห่งใน 9 ประเทศ

เมื่อรวมความเสียหายทั้งหมดนับตั้งแต่สงครามเริ่มต้น ตัวเลขน่าตกใจ

• โรงกลั่นน้ำมัน 7 แห่ง ถูกโจมตี
• โรงงานก๊าซ 6 แห่ง ได้รับความเสียหาย
• แหล่งผลิตน้ำมัน 2 แห่ง ถูกเป้า
• โรงงานที่เกี่ยวข้องกับนิวเคลียร์ 1 แห่ง ได้รับผลกระทบ
• โรงงานอะลูมิเนียม 3 แห่ง เสียหาย
• ท่าเรือและจุดส่งออก 8 แห่ง ถูกกระทบ

ทั้งหมดกระจายอยู่ใน 9 ประเทศ ทั่วภูมิภาคอ่าวเปอร์เซีย ไม่ใช่แค่จุดเดียว ความเสียหายครอบคลุมทั้งห่วงโซ่คุณค่า ตั้งแต่ต้นน้ำ (แหล่งผลิตน้ำมัน) กลางน้ำ (ท่อส่งและโครงสร้างขนส่ง) ปลายน้ำ (โรงกลั่นและโรงงานปิโตรเคมี) ไปจนถึงโครงสร้างส่งออก (ท่าเรือและสถานี LNG)

ก๊าซคือจุดอ่อนวิกฤต — ยุโรปและเอเชียโดนเต็มๆ

ทันข่าวลงทุนมองว่าจุดที่น่ากังวลที่สุดคือความเสียหายต่อ โครงสร้างพื้นฐานด้านก๊าซ เพราะกาตาร์เป็นผู้ส่งออก LNG รายใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ความเสียหายต่อโครงสร้าง LNG มีผลกระทบทันทีต่อราคาพลังงานในยุโรปและเอเชีย

ที่สำคัญ โครงสร้างพลังงานไม่ได้ซ่อมง่ายเหมือนเปลี่ยนยาง เมื่อได้รับความเสียหาย ต้องปิดระบบทั้งหมด ตรวจสอบความปลอดภัย ซ่อมแซมโดยผู้เชี่ยวชาญ ทำรายงาน และทดสอบก่อนเปิดเดินเครื่องใหม่ กระบวนการนี้ใช้เวลาหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน ในบางกรณีอาจนานกว่านั้น

แม้สงครามจะจบพรุ่งนี้ กำลังการผลิตที่ลดลง การขาดแคลนอุปทาน และความล่าช้าในการส่งออก จะยังคงอยู่ต่อไปอีกนาน ผลกระทบทางเศรษฐกิจจากสิ่งที่เกิดขึ้นแล้ว ถูกบันทึกไว้แล้ว ไม่สามารถลบออกได้

เส้นตาย 48 ชั่วโมง — วันจันทร์ 6 เมษายนคือจุดเดือด

Donald Trump ตั้งเส้นตายใหม่ 48 ชั่วโมงให้อิหร่านเปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งจะครบกำหนดในวันจันทร์ที่ 6 เมษายน หากอิหร่านไม่ทำตาม สหรัฐฯ ขู่ว่าจะทำลายโครงสร้างพื้นฐานสำคัญและผลักอิหร่านกลับไปยุคหิน

อิหร่านไม่น่าจะยอมตาม ซึ่งหมายความว่าจะเห็นการยกระดับอย่างรวดเร็วในช่วง 24-48 ชั่วโมงข้างหน้า สหรัฐฯ เริ่มโจมตีแล้วโดยทำลายสะพานที่สร้างใหม่ในอิหร่าน และอิหร่านเตือนชัดว่าจะตอบโต้ทุกการโจมตีด้วยการโจมตีเป้าหมายสหรัฐฯ และพันธมิตรทั่วภูมิภาค

ปฏิบัติการกู้นักบิน — ต้นทุน 300-400 ล้านดอลลาร์สำหรับคนเดียว

มีพัฒนาการที่สะท้อนสถานะทางทหารของสหรัฐฯ ได้ดี นักบิน F-15 ที่ถูกยิงตกในอิหร่านได้รับการช่วยเหลือสำเร็จ แต่ต้นทุนของปฏิบัติการกู้ภัยครั้งนี้สูงมาก

• F-15 สูญเสีย 2 ลำ ลำละ 90 ล้านดอลลาร์ = 180 ล้านดอลลาร์
• อากาศยานกู้ภัย 2 ลำ ที่ไม่สามารถสตาร์ทเครื่องได้และถูกทำลายเพื่อไม่ให้ตกมืออิหร่าน มูลค่าราว 150 ล้านดอลลาร์
• เฮลิคอปเตอร์อย่างน้อย 1-2 ลำ ถูกยิงตก ลำละราว 40 ล้านดอลลาร์

รวมต้นทุนปฏิบัติการ 300-400 ล้านดอลลาร์ สำหรับการกู้คนเดียว การช่วยนักบินเป็นสิ่งที่ถูกต้อง เพราะปล่อยให้ตกมืออิหร่านจะกลายเป็นตัวประกัน แต่ตัวเลขนี้สะท้อนว่า สหรัฐฯ ไม่ได้ครองน่านฟ้าอิหร่านอย่างสมบูรณ์ หากครองได้ ความสูญเสียขนาดนี้จะไม่เกิดขึ้น

ตลาดวันจันทร์ — เตรียมรับแรงกระแทก

ตลาดส่วนใหญ่ปิดทำการช่วงอีสเตอร์ จึงยังไม่ได้สะท้อนผลกระทบจากพัฒนาการล่าสุดเต็มที่ เมื่อตลาดเปิดวันจันทร์ มีโอกาสสูงที่ราคาน้ำมันจะเคลื่อนตัวเหนือ 110 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล อย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะหาก Trump ลงมือจริงตามที่ขู่

ราคาก๊าซจะขึ้นต่อ วัตถุดิบอื่นจะตามมา และเมื่อเริ่มส่งผ่านมายังราคาสินค้า จะเห็นผลกระทบจริงต่อเงินเฟ้อ ราคาอาหาร ต้นทุนขนส่ง ต้นทุนการผลิต และการเติบโตทางเศรษฐกิจ

มุมมองทันข่าวลงทุน

ทันข่าวลงทุนประเมินว่าการที่อิหร่านเริ่มโจมตีโครงสร้างพลังงานทั่วภูมิภาคอย่างเป็นระบบเป็น จุดเปลี่ยนที่ร้ายแรงที่สุด นับตั้งแต่สงครามเริ่มต้น เพราะทุกครั้งที่โจมตี ความเสียหายจะฝังลึกลงไปอีก โรงกลั่นที่ถูกไฟไหม้ไม่ได้กลับมาผลิตภายในสัปดาห์ ท่าเรือที่เสียหายไม่ได้ซ่อมข้ามคืน

กว่า 40 เป้าหมายใน 9 ประเทศถูกโจมตีแล้ว ครอบคลุมทุกส่วนของห่วงโซ่พลังงาน ผลกระทบเหล่านี้จะอยู่ต่อไปตลอดทั้งปี 2569 ไม่ว่าสงครามจะจบเมื่อไร และด้วยเส้นตาย 48 ชั่วโมงที่กำลังจะหมดในวันจันทร์ ช่วงสุดสัปดาห์อีสเตอร์นี้อาจเป็นช่วงสงบก่อนพายุ

บทวิเคราะห์นี้เป็นความเห็นของทีมงาน ทันข่าวลงทุน ไม่ถือเป็นคำแนะนำในการซื้อขายหลักทรัพย์ ผู้อ่านควรใช้วิจารณญาณและตัดสินใจลงทุนด้วยตนเอง